Η λογοθεραπεία είναι η αξιολόγησή και η θεραπεία επικοινωνιακών προβλημάτων και διαταραχών του λόγου, καθώς και προβλημάτων σίτισης και κατάποσης. Πραγματοποιείται από εξειδικευμένους θεραπευτές (λογοθεραπευτές). Στόχος της λογοθεραπείας είναι να βελτιώσει τις δεξιότητες επικοινωνίας, της χρήσης του λόγου και τη γλωσσική κατανόηση και έκφραση. Αποσκοπεί στην ανάπτυξη της εξωλεκτικής και λεκτικής επικοινωνίας, την καθαρότητα της ομιλίας και της φωνής και στην παραγωγή λόγου των βαρήκοων.
Η ομιλία αποτελείται από τους γλωσσικούς ήχους που διαμορφώνουν τον λόγο. Στις διαταραχές της ομιλίας παρατηρούνται δυσκολίες στην παραγωγή, την άρθρωση των γλωσσικών ήχων, στην φωνή, καθώς και στην ταχύτητα ροή της ομιλίας. Μπορούμε να ταξινομήσουμε τις διαταραχές του λόγου ως εξής:
- Διαταραχές άρθρωσης (δυσαρθρίες, δυσλαλίες)
- Διαταραχές ρυθμού της ομιλίας (λογονευρώσεις, ταχυλαλίες, βραδυλαλίες, τραυλισμός)
- Μερικές ή ολικές διαταραχές προφορικής έκφρασης (κωφαλαλία, αλαλία, υστερική αλαλία)
- Φωνητικές ανωμαλίες (αφωνία, δυσφωνίες, ρινολαλίες)
- Ανωμαλίες κατανόησης και έκφρασης (αφασίες, νευρολογικές διαταραχές, εγκεφαλικές κακώσεις)
- Γραμματικές/συντακτικές ανωμαλίες
- Διαταραχές γραφής/ανάγνωσης – δυσκολία του παιδιού στο να μπορέσει να γράψει γράμματα, ή λέξεις, την περίληψη του κείμενου, να αναπτύξει ένα θέμα να γράψει μια ιστορία ή μια έκθεση. Επίσης μπερδεύει τα γράμματα και δυσκολία στο να διαβάσει κάτι, δυσκολία το να κατανοήση το νόημα ενός κειμένου .
- Μαθησιακές δυσκολίες (δυσλεξία, δυσορθογραφία, δυσαριθμησία, υπερκινητικότητα, σύνδρομο ελλειμματικής προσοχής)
Η συνεδρία της λογοθεραπείας γίνεται ατομικά σε κατάλληλα εξοπλισμένη αίθουσα και μπορούν να χρησιμοποιηθούν διάφορες θεραπευτικοί μέθοδοι και παρεμβάσεις ανάλογα με την ηλικία και τις ανάγκες του εκάστοτε παιδιού. Εκτός από τον διάλογο χρησιμοποιείται υλικό όπως βιβλία, παιχνίδια, εικόνες, και διάφορα χρηστικά αντικείμενα προκειμένου να ενισχυθεί η γλωσσική ανάπτυξη. Πέρα από τις φυσικές πτυχές, η λογοθεραπεία ασχολείται επίσης με τις γνωστικές συνιστώσες της επικοινωνίας, όπως η κατανόηση και η έκφραση της γλώσσας, καθώς και με τις κοινωνικές πτυχές, όπως η αποτελεσματική συμμετοχή σε συζήτηση.
Η λογοθεραπεία μπορεί να εφαρμοστεί σε μία ευρεία γκάμα διαταραχών του λόγου και της ομιλίας. Με την έγκαιρη αξιολόγηση και παρέμβαση αυξάνεται η πιθανότητα βελτίωσης της επικοινωνίας και κατ’ επέκταση της αυτοπεποίθησης του παιδιού. Άλλωστε ο απώτερος στόχος της λογοθεραπείας είναι να ενδυναμώσει τα άτομα να επικοινωνούν αποτελεσματικά, βελτιώνοντας έτσι την ποιότητα ζωής τους και βοηθώντας στην κοινωνική, εκπαιδευτική και επαγγελματική τους ένταξη.